ABOUT US

Ang HAGIBBAT o Hanunuo, Alangan, Gubatnon, Iraya, Buhid, Bangon Tadyawan ma rehistradong samahan ng SEC ay isang pang-islang pederasyon ng mga pantribung samahan ng mga Mangyan sa Mindoro. Nabuo ito sa pamamagitan ng isang kongreso noong Abril 2008 sa bayan ng Roxas, Oriental Mindoro. Nauna rito ay nabuo muna ang mga pantribung samahan ng Hanunuo, Iraya at Buhid sa pamamagitan din ng kongreso na siyang naging pangunahing gulugod sa pagbubuo ng AdHoc Committee para sa pagtatayo ng pang-islang pederasyon

Ang mga programa at serbsiyo ng HAGIBBAT na nabuo at ipinatupad matapos ang kongreso noong 2008 ay ang sumusunod;

  1. Pag-oorganisa
  •  Pagtulong sa pagkokonsolidad at pagpapatatag ng mga naitayo ng mga pantribung samahan.
  • Pagtulong sa pagtatayo at pagpapatag ng iba pang pantribung samahan.
  • Pagtulong sa pagtatayo, pagpapagana at pagpapatatag ng mga pambayang samahan
  • Pagtulong sa pag-oorganisa ng mga kababaihang katutubong Mangyan.
  1. Edukasyon at Pagsasanay
  1. Paglulunsad ng mga serye ng mga pagsasanay para sa mga lider tulad ng mga sumuusnod;
  • Pagsasanay ng mga lider-instruktor
  • Pagsasanay ng mga Lider-Organisador
  • Pagsasanay ng mga Tagapangasiwa ng programa o proyektong Pangkabuhayan
  • Pagsasanay ng mga lider-kampanyador
  • Pagsasanay ng mga Mangagagwang Pangkalusugan sa Komunidad
  • Pagsasanay sa ng mga lider sa pananaliksik
  1. Paglulunsad ng mga batayang pag-aaral para sa mga kasapi ng mga samahan sa bawat pamayanan na pinapangasiwaan ng mga komite sa edukasyon ng bawat pantribung samahan sa ilalim ng paggabay at pagsubaybay ng Komite Sa Edukasyon ng HAGIBBAT.
  2. Pagpapaunlad at pagpapagana ng Mangyan Center sa Roxas, Oriental Mindoro na nagsisilibing sentro ng aktibidad g HAGIBBAT lalo na sa paglulunsad ng mga pagsasanay. Ito ay nagsisilbi na ring demo farm kung saan binbigyan ng kaasanayan ang mga lider ng bawat tribu.
  1. Programang Literasiya

Isa sa malaking suliranin ng mga katutubong Mangyan ay problema sa literasiya kung saan malaking bahagi ng kanyang populasyon o tinatayang 60% nito ay hindi marunong magbasa, magsulat at magkwenta. Ito ay dahil sa kakulangan ng serbsiyong pang-edukasyon na tumutugon sa mismong pangangailangan ng mga katutubong Mangy an lalo na sa mga nasa liblib na komunidad. Ang kahirapan na dinaranas ng mga katutubong Mangy an ay naging dahilan din kung bakit hindi nila makayanan ang mataas na gastusin sa edukasyon. Sa kabilang banda naman, ang suliranin sa literasiya ay nagiging dahilan naman ng patuloy na pagsasamantala sa kanila at isa rin sa dahilan ng patuloy na pagdanas ng kahirapan.

Dahil dito, naging pangunahing programa ng HAGIBBAT ang paglulunsad ng programang literasiya sa pakikipagtulungan sa mga pribadong institusyon at maging ng lokal na pamahalaan. Ipinatupad nito ang integradong programang literasiya kung saan kakabit ng mga iskwelahan at paglulunsad ng mga klase sa literasi ay mayroon ding pinapanagsiwaang demo farm, lugar sakahan o paggugulayan, proyektong pangkabuhayan at serbisyong pangkalusugan.

Sa kasalukuyan, mayroon ng walong iskul na gumagana at pinapangasiwaan ng mga Lokal na Guro katuwang ang mga samahan ng mga pamayanan ng mga katutubo sa ilalim ng pagsubaybay ng Komite sa Edukasyon ng HAGIBBAT. Plano nito na makapagtayo ng mga iskul sa bawat bayan at mga magkakanugnog na mga pamayanan batay sa kakayanin ng HAGIBBAT batay na rin sa suporta ng mga institusyon at lokal na pamahalaan.

  1. Sosyo-ekonomiko at Pangkabuhayan

Para matugunan ang suliranin sa kabuhayan ng mga katutubong Mangyan, mahalagang programa nito ang pagpapatupad ng mga proyektong pangkabuhayan. Bukod sa sariling proyekto na tuwirang pinapangasiwaan ng Komite sa Sosyo-Ekonomiko at Pangkabuhayan ng HAGIBBAT, pangunahing tungkulin din nito ang pagtulong sa mga Pantribung samahan at mga komunidad sa paglulunsad ng mga proyektong pangkabuhayan. Ganun pa man, kalakhan sa mga proyektong ito ay kailangan ihanap ng pondo para maisakatuparan.

Ang mga programa at proyektong ito ay ang mga sumusunod;

  • Kampanyang produskyon kung saan ang bawat pantribung samahan ay hinihikayat na maglunsad ng mga pagpapaunlad ng mga sakahan sa mga pamayanan. Pangunahin dito ay ang paggugulayan, pagpapataas ng produksyon ng palay na organiko, pagpapataas ng prouksyon ng mais. Kakabit nito ay ang pamamahagi ng mga binhi tungo sa pagpapagana ng mga “community seed bank” para may pangmatagalang pagkukunan ng binhi at malutas ang palagian suliranin sa kakulangan ng binhin.
  • Pagtatayo at pagpapagana ng mga pandayan sa mga pamayanan ng bawat pantribung samahan. Ito ay para matugunan ang pangangailangan sa simpleng gamit pansaka tulad ng itak at dulos.
  • Pamamahagi ng mga kalabaw sa mga samahan para sa pagsasaka.
  • Pagtatayo ng mga kooperatiba tulad ng kooperatiba sa pamimili at pagbebenta ng Kaong, maliit na tindahan na ang pangunahing paninda ay bigas, pamimili at pagbebenta ng saging, pamimili at pagbebenta ng mga handicrafts, at iba pa.
  • Programa agro-reforestation kakabit ang pagtatayo ng mga nursery sa mga piling pamayanan.
  • Pagpapaunlad ng mga handicrafts
  • Proyektong paghahayupan tulad ng pag-aalaga ng mga kambing
  • Proyektong paglikha ng banana chips
  1. Kampanya at Adbokasiya

Bilang pang-islang pederasyon ng mga pantribung samahan at kumakatawan sa mga Mangyan sa buong Mindoro, pangunahing tungkulin ng HAGIBBAT ang paglulunsad ng mga kampanya at adbokasiya para sa kapakanan o interes ng mga katutubong Mangyan. Tampok na mga kampanya at kakabit na gawain nito ang sumusunod;

  1. Paglulunsad ng mga kampanya hinggil sa mga sumusunod na isyu;
  • Kampanya laban sa mapangwasak na pagmimina
  • Kampanya laban sa patuloy na pangangamkam ng mga lupang ninuno
  • Kampanya laban sa paglabag sa karapatang pantao at para sa pagtatangol ng karapatan ng mga katutubo.
  • Kampanya hinggil sa Climate Change, kampanya laban sa patuloy na pagwasak ng kalikasan sa islan ng Mindoro
  • Kampanya laban sa mga batas, patakaran at mga proyekto na kontra o anti-Katutubo at nagdudulot ng kahirapan para sa mga katutubong Mangy an.
  • Kampanya para sa pagsasabuhay, preserbasyon at pagpapayaman ng katutubong kultura at tradisyon.
  1. Pakikipag-alyansa sa ibang sector
  2. Pagtatayo ng ugnayan sa ibang sector, mga grupo at institusyon, organisasyon sibiko, ahensya at lokal na pamahalaan.
  3. Paglahok sa mga pangrehiyon, pambansa at internasyunal na mga konsultasyon, kumperensya at iba pa.
  1. Programang Pangkalusugan

Malaking suliranin sa mga katutubong Mangyan lalo na ang mga nasa liblib na lugar ang mga problemang pangkalusugan tulad ng maltnurisyon, bulate di lamang sa mga bata kundi maging sa matatanda, sakit sa balat, sakit na TB bukod pa sa mga simpleng karamdaman na kadalasan ay nagreresulta sa pagkamatay. Ito ay dahil sa kakulangan kundi man kawalan ng sustenido programa at serbisyong medical para sa mga katutubong Mangyan bukod pa sa kahirapan na hindi na kinakaya ang mataas na gastusin sa medikal.

Batay dito, inilulunsad ng HAGIBBAT ang sumusunod na programa at serbisyo;

  1. Pagsasanay ng mga Manggagawang Pangkalusugan sa Komunidad (MPK) at pagtatayo ng mga simpleng Health Center na pinapangasiwaan ng mga MPK sa paggabay at pagsubaybay ng mga Komite sa Pangkalusugan ng mga pantribung samahan.
  2. Paglulunsad ng Medical Mission sa pakikipag-ugnayan sa mga grupo at institusyong medical
  3. Paglulunsad ng kampanya hinggil sa
  • Kalusugan, sanitasyon at nutrisyon
  • Kontra o tanggal bulate
  • Kontra TB

Inilulunsad sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mga grupo at institusyong medical at sa mga lokal na pamahalaan at ahensyang pangkalusugan ng gubyerno.

  1. Pakikipag-ugnayan sa mga ahensya at lokal na pamahalaan para magpatupad ng mga programang pangkalusugan para sa mga katutubong Mangyan.
  1. Gawaing Pananaliksik
  1. Pagbubuo ng kumprehensibong propayl ng katutubong Mangyan.
  2. Paglulunsad ng tuloy-tuloy na pananaliksik kaugnay sa;
  • Sistema at praktika sa produksyon
  • Sistema at praktika sa kalusugan at medical
  • Sistema at praktika sa pulitika at hustisya
  • Impak ng mga programa, proyekto, batas at patakaran ng gubyerno sa buhay at pakikibaka ng mga katutubong Mangyan
  • Mga kasong aralin para sa pagbubuo ng mga proyekto at iba pa.
  1. Paglulunsad ng pananaliksik at imbentaryo sa kultura, tradisyon at sistema ng katutubong Mangyan.

Sa kabuuan, ang mga programang ito ng HAGIBBAT lalo na sa Sosyo-ekonomiko at kabuhayan, Kalusugan, kampanya at adbokasiya at maging sa literasiya ay nangangailangan pa ng sapat na rekursong pinansyal para matiyak ang pagsasakatuparan. Sa kasalukuyan ay naipapatupad ang ilan sa mga ito sa pamamagitan ng solisitasyon, paghingi ng tulong suporta sa mga NGO at institusyon, at iba pa.

Leave a comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: